اقا من یه سوال دارم  

چرا ادمها این شکلی کتابخانه می ایند؟یا من خیلی داغونم یا مردم خیلی شیک و پیک. دیروز که رفته بودم کتابخانه  دو تا دختر نزدیک من کفش های پاشنه بلند چنان تق تقی ای پوشیده بودند که نگو…موهایشان درست شده بود ولباس های شیک  و البته ناراحت پوشیده بودند.یعنی پیراهن و جوراب شلواری نازک و انگار این ها همه کم نباشد..یکیشان یک گردنبندی هم انداخته بود که با هر حرکتی جرینگ جرینگ صدا میکرد.وسالشان را خیلی شیک جلویشان پهن کرده بودند و با ماژیک  ها ی خوشگل فسفری توی جزوه شان خط میکشیدند .

باید قیافه من را می دیدید.بعد از خواند ده صفحه از نظریات گادامر در باره هرمنوتیک..که تا به حال فکر میکردم خوب می فهمم و حالا فهمیده ام که تا به حال کلا غلط فهمیده بودم …موهای مدل الترناتیوم( که یک روز درباره شان خواهم نوشت!)را اینقدر چنگول گرفته بودم که عین خروس به سمت بالا سیخ ایستاده بودند.

پلیور قرمزم کهنه ام لوله شده بود تا روی شکمم واز زیر یقه بازش  یک بلوز سفید و یک بلوز سورمه ای با ملت سلام و علیک میکردند.

شلوارم رنگ و رو رفته بود( اصلا متوجه نشده بودم این شلوار اینقدر رنگش رفته…)و یک دکمه اش هم افتاده …بعد هم چون لاغر شده ام با دو تا روبان کمر شلوارم را بند کرده بودم بعد چون روبان ها ابریشمی بودند نخشان وارفته بود و به دنبالم یک نخ درز صورتی هم اویزان بود.کفش هایم هم کفش ورزشی هایی بود که از سوپر مارکت خریده بودم.صد تا ورق پراکنده یک دفتر پاره پوره…یک اتود کهنه …یک بسته توک (همان که بهش میگویند ترد!)  و یک کتاب هم جلویم پخش و پلا  بود و دائما به شکلی غیر شیک از این یکی به ان یکی مراجعه میکردم

راستش دیروز از قیافه ام خجالت کشیدم.من همیشه خیلی به سر و وضعم اهمیت میدهم..  بنا بر این هر چی میپوشم چون ان تصویر  ذهنیه که از خودم دارم تغییر نمیکند متوجه واقعیت نمیشوم! متوجه شدم که دارم میشوم تیپیک دانشجوهای گیج دکترا … که ذهنشان درگیر تزشان است که کفشهای لنگه به لنگه میپوشند و روابطشان را فئای تزی میکنند که مفت هم نمیارزد اخرش.

از شانس بدم  آینه دستشویی این خانه جدیدم خیلی بلند است و من خودم را نمیبینم.امروز که رفتم کتابخانه دستشویی (باید اعتراف کنم که وسط افاضات گادامر متوجه شدم که گادامر کلا دارد درباره جنایتی که مرتکب شده حرف میزند…فهمیدم که چرت میزده ام و گادامر را با قاتل اخرین کتاب اگاتاکریستی که خوانده ام قاطی کرده ام)از دیدن موجود توی اینه خجالت کشیدم..همه این ها کم بود. سیبیلم هم باسبیل اجداد ترکم در حرمسرای ناصر الدین شاه لاف برابری میزند!

ای لعنت به جد و اباد هرمنوتیک و گادامر..کی گفت من دکترا بگیرم؟

یکی بود یکی نبود…یه موش گرسنه ای بود که اول سیب های درخت رو خورد بعد برگهای درخت رو…بعد رفت دخترای گلدوز رو خورد…بعد باز سیر نشد رفت پسر های تیله باز رو خورد…خلاصه همینجوری خورد و خورد تا بالاخره یکی پیدا شد شکمش رو پاره کرد..همه اونها رو ازاد کرد…موشه هم مرد.

میدانم که این قصه را خیلی بد تعریف کردم.مال کتای افسانه های اذربایجان است که عمو صمد جمع اوری کرده….بچه که بودم خیی از این داستان خوشم می امد…اما هیچوقت نمیفهمیدم نکته سیاسی داستان چیست..هر چند لابد مامان و بابا و خاله ها که هزار بار این داستان را برایم میخواندند خودشان کلی از نکته سیاسیش ذوق میکردند .

امروز همه اش به این داستانه فکر میکنم …به اینکه کرد اعدام.. روزنامه نگار زندان …بلوچ اعدام…کارگرسندیکا زندان…همجنس گرا اعدام…  فعال زنان زندان …بچه زیر سن قانونی اعدام…دانشجو اخراج…

بابا یکی یه ذره این قصه  موش گرسنه را برای این دولت بخواند تو را به خدا!!!! یک چیزی شنیده اند اینها هم که حلاج میگفت انا الحق…. کلا خودشون را با خداشون اشتباه گرفته اند….

* کاریکاتور اثر نیک اهنگ کوثر است.

اخطار :اگر کسی حوصله خواندن نوشته بی انصافانه ندارد این را نخواند .این نوشته کاملا یکجانبه ، بدون انصاف …ترحم و هر حس ” از نظر سیاسی درست” دیگری نوشته شده است.

همانطور از سر بیکاری توی فیس بوک میچرخم و ناگهان تصادفی به اسم یکی از بچه های قدیم دانشگاه شیراز برمیخورم.همین،میشود سر اغاز سفری به سالهای دور.یه فضای دانشجویی انجا از دور…از  خیلی دور.به نگاه کردن فایل های بچه های دانشگاه شیراز…به یاد اوردن همه ان رنج و نفرت….به یاد اوردن اینکه ما مهندس بودیم و بقیه اه اه و که ما کلونی بسته ای بودیم که باید به ان وفادار میماندیم.بدم می اید از این حس. میفهمم که بعضی ادم ها دوست ندارند اطلاعاتشان..مسایل خصوصی زندگیشان را با دیگران شریک بشوند . می فهمم که هر کسی توی فیس بوک ازاد است اطاعاتش را با بقیه تقسیم بکند یا نکند.بابت این کسی را سرزنش نمیکنم …اما وقتی این اتفاق توی صد تافایل که نگاه میکنی می افتد …وقتی میبینی این هراس از نگاه غریبه و تعلق به ان کلونی هنوز چقدر توی این ادم ها قویست عقم میگیرد.اره…اصطلاحش همین است…عقم میگیرد.نه اینکه توقع داشته باشم احساسم به شیراز…یا به دانشگاهش یا به ادم هایش توی این سالها عوض شده باشد… نه اینکه توقع داشته باشم که این ادم ها حالا یکدفعه تبدیل به ازاد اندیش هایی شده باشند که به نظرشان اشکالی نداشته باشد عکس هایشان را کسی ببیند…نه!اما  از این عقم میگیرد که ان ادم ها توی این ده سال هنوز یکذره عوض نشده اند.هنوز به همان جامعه مهندس ها تعلق دارند.هنوز زندگی خصوصیشان را قایم میکنند انگار چیزمهمی باشد….حلقه اخوت مهندس ها که چشم اغیار نباید بهش بیفتد…هر چند  هیچ کدامشان چشم ندارد ان یکی را ببیند….هر چند همه از هم متنفرند..پشت هم حرف میزنند.اما تعلق به حلقه اخوت تنها چیزیست که دارند حلقه ادم های شبیه به هم که وجود هر کس و پوچی زندگی هر کس پوچی زندگی بقیه را توجیه میکند…به زندگی دیگری معنا میدهد.

قرار بود هشت هشت هشتاد و هشت دور هم جمع بشوند.من قرار را امضا نکردم. همان موقع هم قصد نداشتم بروم سر ان قرار…همان موقع هم میدانستم که چیزی خیلی قوی من را از این ادم ها جدا میکند.ادم هایی که هم را مهندس صدا میکنند.ادم هایی که ارمانی جز حق ماموریت و ترفیع و رتبه ندارند….ادم هایی که خودشان را در معرض قضاوت  جهان قرار نمیدهند چون می ترسند از فهمیدن اینکه چقدر دنیایشان پوچ و توخالیست… از مواجه شدن با این حقیقت که ان چیزی که دنیا فرضش میکنند ، اکواریوم کوچکیست که تویش میتوان باور کرد دنیا سفر ترکیه و خرید و ازدواج است….به من نگویید بی انصافم.من با این ادم ها چهار سال زندگی کرده ام….من با این ادم ها چهار سال عمرم را هدر داده ام.

خوشحالم که سر ان قرار نمیروم. خوشحالم که میتوانم انتخاب کنم و هر وقت برای دور هم جمع شدن  بهم تلفون میکنند بگویم کار دارم…خوشحالم که توی یک لحظه تنهایی و نا امیدی با یکی از همان ادم ها ازدواج نکردم( اتفاقی که افتادنش خیلی نزدیک بود) خوشحالم که مجبور نیستم این ادم ها و دنیایشان را تحمل کنم.

خوشحالم که یکروزی با هزار بدبختی از ان اکواریوم  کشیدم بیرون .خوشحالم که یکی بود که دستم را گرفت و من را برد به تماشای دریا…خوشحالم که ان سالها و ان ادم ها اینقدر از من دورند …خوشحالم که ادم های الان زندگم را دارم.که تک تکشان را شناخته ام..با دقت انتخاب کرده ام و راهم را به راهشان پیوند زده ام…اره..خوشحالم که ان ادمها اینقدر دورند که روزمرگیشان نمیتواند دامنم را بگیرد…سفر ترکیه شان..چشم و همچشمیشان…خریدهایشان…هر چند هنوز بعضی شبها کابوسشان را می بینم…اما الان دیگر مثل سالها قبل نیست که توی کابوس زندگی میکردم…دیگر میدانم بیداری، رهاییست …

وقتی رسیدم اینجا ..درخت ها همه پر از برگ های طلایی بود .یکعالمه برگ طلایی که باد میریختشان روی زمین و زیر قدم هایت را انگار فرش میکرد.

برای من که عاشق  پاییزم … موهبتی بود اینهمه برگ زرد بعد از شهر قبلی که تویش پاییزو زمستان معنایی نداشت .موهبتیست باران و احساس سرما … و باد که سوزن میزند به پوستت انگار .

امشب…از سوپر مارکت که در امدیم..همانطور که مرد نوازنده ، اهنگی ارام و عاشقانه مینواخت به خیابان قدیمی زل زدم.به خیابانی که حالا درخت های طلاییش خالیش در انتظار زمستان زینت هایشان را به باد سپرده اند ….و ناگهان  به عمرزندگیمان با هم فکر میکنم.به  روزی  دور، خیلی سال بعد که این خیابان قدیمی پاییز…این خوشبختی و جوانسری را به یاد می اوریم .به فکر این لحظه هایی که با ذوق برای خانه مان مایع ظرفشویی میخریم.دم قفسه  شکلات ها می ایستیم  و  راجع به مزه مربای هفته  برنامه ریزی میکنیم.یکدفعه میروم یک عالمه سال بعد( فارغ از اینکه با هم باشیم یا نباشیم …) و از انجا بر میگردم عقب  به این دو جوان پر شور و پر رویا نگاه میکنم ..به این خیابان… به نوازنده دوره گرد با ان اهنگ عاشقانه اش…به اینکه ایا ان روز دور یادم خواهد بود چقدر توی این لحظه خوشبخت بوده ام؟که لحظه هایی بوده توی زندگیم که دیگر هیچ چیز..هیچ چیز بیشتر از ان  نخواهم؟ لحظه هایی که به خاطرشان زندگی ارزش زیستن…ارزش مردن پیدا میکند؟…به این چیز ها فکر میکنم…به خودمان…. به میهن دورمان …به رویاهایمان… خوشبختم .اشکهایم روی گونه هایم میریزد …  و درختهای برهنه  اغوش باد   با موسیقی مرد دوره گرد  برای جاودان کردن این لحظه  انگار عاشقانه  میرقصند.

اولین موی سفید که سر و کله اش پیدا میشود ، دلت هری میریزد.انگار یکدفعه یک چیزی توی دلت خالی میشود .یکدفعه حس میکنی که عمرت دارد میگذرد و با وحشت به این فکر می افتی که موهای سفید را پنهان کنی. اولی ها را کوتاه میکنی.انقدر کوتاه که زیر موهای سیاه پنهان بشود. رنگ کردن مو که یک زمانی تفنن بود و تنوع ، میشود نیاز روزانه ات.انگار باید به خودت بقبولانی که جوانی و زیبایی ای که از دست میدهی را میتوان با این چیز ها پوشاند.سنت که بالا میرود این، ترحم انگیز تر میشود.چروک های پوستت با رنگ موهای تیره ای که انتخا میکنی نمیخواند و وحشت از پیری نگار نمیگذارد این کنتراست را ببینی.

توی این مدتی که اروپا بوده ام موهای سفید توی سرم پیدا شده اند.سی و یک سالگی سنی نیست که از داشتنشان تعجب کنی… دیگر وقتش است انگار…. کامپیوتر را که روشن کردم تا بیاید بالا، انعکاس صورتم را توی صفحه سیاه نگاه میکردم و موهای سپیدی را که  هر چند کم تعداد حالا به راحتی قابل تشخیصند.فکر کردم به زمانی که از پیدا شدم اولین موی سپید دچار حمله ی وحشت شدم….و به اینکه حالا موهای سپیدم را هم دوست دارم.شاید از ان روزی که شانه بالا انداختی و بهم گفتی که دغدغه هایی مهمتر از موهای سپید باید برای من مهم باشند…نه !..هنوز از پیری…از اینکه ” تو ” من را نخواهی.از چروک هایی که خواهند امد و از مرگ وحشت دارم …اما نمیدانم چرا برای اولین بار امروز فکر کردم که موهای سپیدبدون رنگ کردن هم میتوانند قشنگ باشند….

*پ.ن : بعد از این مداقه رفتم بیوگرافی سوزان سونتاگ که همیشه نوع سپیدی موهایش را دوست داشتم خواندم.بد نیست سری  بزنید.اگر کسی حا و حوصله اش را داشت مطلب را ترجمه کند….به زبان مغولی هم مرجع دارد ..اما به فارسی ندارد.

 نمیدانم چرا عروس ها خودشان را اینطوری درست میکنند….نه اصلا نه عروس ها فقط، نمی دانم چرا ملت خودشان را اینطوری درست میکنند عروسی که میروند…خواهر کوچکه عکس های عروسی یکی از اقوام را برایم فرستاده بود . عکس ها را که نگاه میکردم وحشت کردم..فکر کردم از کی مفهوم زیبایی در جامعه ما به این شکل  مأ جوج و بیمار تبدیل شده ؟چرا ادم های ما خودشان را ین شکلی میکنند؟ چرا عروس ها لباس های اینجوری می پوشند؟ این تاجهای وحشتناک را از کجا میاورند؟چرا همه چیز باید بزرگتر و پر طمطراق تر باشد تا زیبا تر به نظر برسد؟این هم برای اینکه بیشتر محظوظ بشوید!

راستش جواب این سوال ها را نمی دانم. می توانم مثل همیشه ربطش بدهم به اینکه مفهوم  زن دارد روز به روز از خود بیگانه تر میشود و بیشتر شکل کالا را به خودش میگیرد  و شاید هم به خاطر حجاب باشد  که تو را تحقیر میکند و احساس زشت بودن را اینقدر در تو درونی میکند  که نیاز داری   خودت را به زور رنگ و لعاب به خودت بقبولانی… نمیدانم…. خیلی عمیق تر از این حرف هاست این زیبایی شناسی دفرمه شده ما …همان موقع که عکس های عروسی  را دیدم گشتم یکسری عکس پیدا کردم …. این عکس ها همان اولین هایی هستند که در سرچ پیدا میشوند بنا بر این معیار قرارشان دادم برای  ارایش عروس  با معیار های  ایرانی و اروپایی .نمیخواهم بگویم که اینجامفهوم زن غیر کالایی است یا اینکه زنها اینجا از خود بیگانه نیستند…نه! اینجا هم هزار تا مشکل دیگر وجود دارد….فقط خواستم این سوالی را که در دهنم میچرخد باهاتان مطرح کنم….و این عکس ها را هم باهاتان شریک شوم.قضاوت با خودتان…فقط شما را به هرکه دوست دارید این عکس ها وقتی خواستید عروس بشوید یادتان بماند!

حالا اروپایی هاش:

این ترجمه من از عنوان فیلم he is just not that in to youهست .فیلمی که با یک رویکرد جدید …اوووومممم یک  کم جدید..روابط زوج ها رو مورد بررسی قرار میده  فیلم  با این مضمون شروع میشه که چرا ما زنها همیشه وقتی مرد ها بهمون توهین میکنند.وقتی  تحویلمون نمیگیرند یا بهمون تلفون نمیکنند کارهاشو رو تعبیر و تفسیرها ی خاص می کنیم .چرا فکر میکنیم  رفتار های اونها لزوما معنی خاصی داره و پشت کارهای روشنشون حتما معناهای پنهانی وجود داره.

فیلم  سه چهار تا رابطه در مراحل  مختلف را به موازات هم پی میگیره  و جالب اینجاست که دقیقا اون کانسپتی رو که فیلم های امریکایی از عشق ارائه میدهند میشکنه.فیلم نه شاده و نه غمگین …. اما یک چیز خیلی کوچولو رو تو قلب ادم عوض میکنه  و به یادمون میاره که معجزه ها وجود ندارند…این تصمیم های ادمها ست که رابطه ها رو می سازه

به همه  دید این فیلم رو توصیه میکنم .اکیدا.

اینهم یک کلیپ کوتاه که سه تا هنرپیشه مرد داستان در مورد ده تا کلیشه ی معمولی که تو این فیلم دیده نمیشه  توضیح میدهند  !

می شنوی؟

 قصه ی ما را شب ها مادران

 برای خواب کردن کودکانشان می خوانند

مثل هميشه،

افسانه ای کهنه و تکراری

از مرد مهربان که کنار پنجره می ايستاد

 با لبخند

و زن سنگدل

 که هيچوقت از برج عاج پايين نمی آمد.

قصه قصه ما  بود و نبود اما

 و گناه  هم .

 از وارون نمايي ديرينه  ی  قصه ها بود

 که داستان زنان را انگار

 با رمز اتبش  می نوشت.

هيچوقت کسی به چشم های من نگاه نکرد.

هيچوقت کسی  به دهان تو .

 کسی نپرسید

چرا کلاغهای قصه

هیچوقت  به خانه نمی رسیدند.

در هر پايان هر شب

نويسنده ها می نويسند

مادر ها می خوا نند

و بچه ها باور می کنند.

که قصه ی ما: من و تو

 به پايان رسيده است

تو لبخند می زنی

و من

در برج عاجم می مانم

تا برای کلاغی   

که  ارام ارام

در روده هايت هضم می شود

گريه کنم.

بقیه که هیچ مشکل و اضطرابی ندارند…بقیه که اصلا دچار مشکل نمیشوند.بقیه اصلا از این اتفاق ها برایشان نمی افتد.دوستهایشان تو زرد از اب در نمی ایند.کسی حرف تلخ بهشان نمی زند. بقیه هیچ مشکل مهم و بزرگی توی زندگی ندارند.بقیه خوش و خرمند.بقیه حالشان خوبست.هیچوقت افسردگی نمی گیرند.  مشکلاتشان چیزی نیست که… فقط بعضی هایشان از همسرانشان جدا شده اند و هیچ کس حمایتشان نمیکند.بعضی هایشان دنبال کار میگردند و پیدا نمیکنند.بعضی هایشان زندانند…یک کمکی شکنجه میشوند.بعضی هایشان هم گاه گاهی برای تنوع می میرند.بعضی ها هم با بسته شدن روزنامه ها دیگر کار ندارند.بعضی هایشان دلشان میخواهد از ایران بروند و نمیتوانند.چیزی نیست که.. فقط یک کمی گیر افتاه اند توی ایران…زیر باتوم و شکنجه و دیکتاتوری….من مهمم.بقیه که مهم نیستند.بقیه حالشان خوبست.نصف شب با اضطراب از خواب نمیپرند. نا امید نمیشوند از ادم های دور و برشان.فقط من…من که در مرکز جهانم اینقدر مهمم که  اضطرابم را به همه انتقال میدهم.که همه باید بار اضطراب من را بکشند.که همه باید تویش شریک شوند.اخر میدانید…من مهمترین ادم روی زمینم….مهمترین که نه…اصلا انگار تنها ادم روی زمینم.از مشکلات من مهمتر که وجود ندارد….نه اصلا مشکلاتی به جز مال من وجود ندارد….

این چند روزه درست مثل یک خودخواه واقعی رفتار کردم.همه ادم ها وقتی یک مشکلی دارند خود خواه میشوند یا اینکه من اینجوریم؟

بعضی وقتها یک دوستی میمیرد.نه که دوستت واقعا مرده باشد.اما می میرد برایت .تمام میشود.انوقت یکدفعه از زیر ظاهر ان ادم مهربان و روشنفکری که میشناختی …موجوی بیرون می اید که از دیدنش وحشت میکنی.موجودی چر از حسابگری که تمام کارهایی را که برایت کرده دانه دانه به یاد دارد و به یادت می اورد …دانه دانه….بعضی وقتها از خودت می پرسی ایا تو هم باید فکر کنی تا یادت بیاید چکار هایی برایش کردهای و به یادش بیاوری؟یا باید سکوت کنی؟

ایا وقتهای اینچنینی باید خودت را بیاوری پایین..لجن مال کنی …تو هم بشوی همپالکی ان ادم و بگذاری دو ستی ای که دارد میمیرد پر از خون و زخم و چرک بمیرد یا یکدفعه سکته کند و بمیرد؟

من از ان هایی هستم که میگذارند دوستیه یکدفعه سکته کند و بمیرد و هرگز بر نمیگردم پشتم را نگاه کنم ببینم توی خاکسترهای دوستیم هنوز چیزی پیدا میشود یا نه …این بار اما به خاطر شرایط و فضا..به خاطر شرافت نه فقط خودم که خیلی خارجی های دیگر مجبور شدم  جواب دوست محتضرم را بدهم .

تا به حال فکر میکردم شأنم را نگه میدارم که با ادم ها دهان به دهان نمیشوم.این بار فهمیدم که در واقع من از مواجهه با ادم ها وحشت دارم.از گفتن و شنیدن حرف های تلخ و پیامد هایی که ممکن است داشته باشند.از سر لج انداختن ادم ها …فهمیدم که من توی روابطم به طرزی باور نکردنی ضعیف هستم.که نمیتوانم بجنگم…که توی شرایط واقعی که قرار میگیرم فرار میکنم و قایم میشوم پشت نقاب شأ ن  و لجن مال نشدن و….و این، حالا که فهمیده امش حسابی میترساندم.چکار میخواهم بکنم توی زندگی واقعی؟خارج از فضاهای روشنفکرانه شیشه ای..جاهایی که درگیری ها بخشی روزمره از زندگی ادم هاست؟

ایندفعه حباب شیشه ای که ترکیده بدجور زخمیم کرده است .بد جور نگرانم کرده است.انگار برای اولین بار دارم خود واقعیم را میبینم که چقدر ضعیف است …که چقدرباید روی خودش کار کند تا بتواند مثل ادم های معمولی کوچه و بازار در یک زندگی روزمره پر تنش شریک شود.

لحظه های اینجوری اسمان روی سر ادم خراب میشود …و دلم برای ایران، برای دوستهای خوب قدیمی ای که امتحان هایشان را پس داده اند تنگ میشود.خوب است که هستی..وگرنه فکر کنم میرفتم فرودگاه و بر میگشتم ایران .مرسی که هستی.فقط بودن تو است که کمکم میکند اینجا دوام بیاورم توی این لحظه.